Przebieg postępowania z zakresu dochodzenia odszkodowania za szkody górnicze zależny jest od wystąpienia kilku czynników. Przede wszystkim należy mieć na uwadze, że zakład górniczy może odmówić wypłaty odszkodowania w określonej przez nas wysokości, jak również może stwierdzić, że występujące uszkodzenia budynku są spowodowane czynnikami, za które odpowiedzialności nie ponosi. W takim przypadku z pomocą przychodzą odpowiednie przepisy prawne, które szczegółowo regulują powyższe zagadnienia.

Jak już wspomniano w poprzednim artykule podstawowym aktem prawnym regulującym problematykę szkód górniczych jest ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. -Prawo geologiczne i górnicze.

Zgodnie z obowiązującym prawem właściciele nieruchomości nie mogą sprzeciwić się zagrożeniom spowodowanym ruchem zakładu górniczego, który jest prowadzony zgodnie z ustawą. Mogą oni jednak żądać naprawienia wyrządzonej tym ruchem szkody, na zasadach określonych ustawą.

Przepisy ustawy przewidują poszkodowanemu możliwość wyboru sposobu naprawienia szkody.

Poszkodowany może w szczególności domagać się przywrócenia stanu poprzedniego bądź zapłaty odpowiedniego odszkodowania pieniężnego.

Pierwszym krokiem w procesie dochodzenia roszczeń związanych ze szkodami górniczymi jest zgłoszenie szkody w odpowiednim zakładzie górniczym, który jest odpowiedzialny za powstałą szkodę. Zgłoszenia dokonuje się w formie pisemnej z informacjami określającymi jaki obiekt został uszkodzony wraz rodzajem i zakresem powstałej szkody. Do wniosku należy dołączyć tytuł prawny do nieruchomości dotkniętej szkodą.

Zakład górniczy ma natomiast obowiązek poinformowania poszkodowanego (również w formie pisemnej) o wyniku rozpoznania wniosku.

Gdy zakład górniczy potwierdzi związek przyczynowy pomiędzy powstałą szkodą, a ruchem zakładu górniczego zostaną przeprowadzone oględziny obiektu, na którym powstała szkoda.

Oględzin najczęściej dokonuje wykfalifikowany pracownik zakładu górniczego, który sporządza protokół stwierdzający i opisujący wszystkie uszkodzenia oraz uwagi co do przyczyn powstania szkody. Nie istnieje obowiązek podpisania takiego protokołu przez poszkodowanego, jednak taka odmowa zostanie odnotowana w protokole. Poszkodowany ma natomiast prawo do otrzymania kopii protokołu.

Podstawą wykonania naprawienia szkody jest zawarcie ugody pomiędzy poszkodowanym, a zakładem górniczym.

W ugodzie strony określają przede wszystkim sposób i zakres naprawienia szkody. Zgodnie z ustawą przywrócenie stanu poprzedniego może w szczególności nastąpić przez dostarczenie gruntów, obiektów budowlanych, urządzeń, lokali, wody lub innych dóbr tego samego rodzaju.

Co do zasady obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego ciąży na tym, kto jest odpowiedzialny za szkodę czyli odpowiednim zakładzie górniczym.  Natomiast poszkodowany, za zgodą zakładu  odpowiedzialnego za szkodę, może wykonać obowiązek w zamian za zapłatę odpowiedniej kwoty pieniężnej. A jeżeli poszkodowany poniósł nakłady na naprawienie szkody, odszkodowanie ustala się z uwzględnieniem wartości uzasadnionych nakładów.

Natomiast w przypadku gdy przywrócenie stanu poprzedniego jest niemożliwe bądź pociąga za sobą nadmierne trudności i koszty, wtedy poszkodowanemu przysługuje roszczenie w postaci odszkodowania pieniężnego.

Co ważne przepisy ustawy nie obligują poszkodowanego do podpisywania ugody. W przypadku  jeśli poszkodowany nie zgadza się z warunkami ugody bądź kopalnia odmówiła jej zawarcia, a od skierowania przez poszkodowanego roszczenia wobec zakładu górniczego upłynęło 30 dni ( chyba że poszkodowany, zgłaszając żądanie zawarcia ugody, wyznaczy dłuższy termin) możliwe jest dochodzenie swoich  roszczeń na drodze sądowej.

Spór sądowy może dotyczyć nie tylko wysokości należnego odszkodowania lecz również tego czy szkoda jest następstwem działalności górniczej. W każdym z tych przypadków kluczowym dowodem będzie opinia biegłego odpowiedniej specjalności.

Rafał Kirsch

zobacz naszą pełną ofertę: szkody górnicze