Zrzeczenie się zachowku

utworzone przez | Mar 31, 2020 | Aktualności, Oferta, Polecane publikacje

Czy można się zrzec roszczenia o zachowek?
Pani Anna i Pan Piotr są rodzeństwem, które bardzo dobrze się dogaduje. Po śmierci ich matki ojciec Pani Anny i Pana Piotra postanowił, iż sporządzi testament, w którym cały swój majątek przekaże swojej córce. Przyczyn takiego stanu było wiele, ale jedną z głównych był fakt, że Pani Anna od dłuższego czasu pomagał ojcu w codziennych obowiązkach, a Pan Piotr przebywał za granicą. Pan Piotr podzielił pogląd ojca, ale z racji tego, iż zawsze leżało mu na sercu dobro jego siostry postanowił, że chciałby z nią zawrzeć umowę o zrzeczeniu się roszczenia o zachowek, które by mu przysługiwało.
Czy zawarcie takiej umowy jest możliwe?
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż troska Pana Piotra nie była bezzasadna. Gdyby bowiem jego ojciec nie sporządził testamentu, to doszło by z chwilą jego śmierci do dziedziczenia ustawowego. Rodzeństwo dziedziczyłoby po ojcu po ½ udziału w spadku. Jeżeli jednak testament będzie ważny, to Pani Anna odziedziczy całość majątku, a jej bratu przysługiwać będzie roszczenie o zapłatę zachowku odpowiadającego połowie udziału, który przypadłby mu, gdyby ojciec nie sporządził testamentu.
Co do zasady sporządzenie umowy o zrzeczenie się roszczenia o zachowek jest prawnie dopuszczalne, co więcej przepisy nie przewidują w tym wypadku formy szczególnej takiej umowy. Rzecz jednak w tym, że ojciec rodzeństwa nadal żyje, co niestety może skomplikować przeprowadzenie całego przedsięwzięcia.
Zgodnie bowiem z art. 1047 Kodeksu cywilnego „Z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w tytule niniejszym umowa o spadek po osobie żyjącej jest nieważna”.
Nie ma zatem wątpliwości, iż jeżeli spadkodawca zmarł, to jego spadkobiercy mogą zawrzeć umowę o zrzeczenie się prawa do zachowku.
Problem pojawia się, jeżeli strony zamierzają zawrzeć taką umowę w sytuacji, kiedy spadkodawca jeszcze żyje. Sytuacja taka nie została do tej pory rozstrzygnięta w sposób jednoznaczny przez sądy i doktrynę, a zdania są mocno podzielone. Jednakże nawet gdyby przyjąć, iż umowa taka była niedopuszczalna, to w toku postępowania o zapłatę zachowku sąd będzie mógł ją w pewnym zakresie brać pod uwagę, zwłaszcza przy ustalaniu, jaka była wola stron.
Aby więc uniknąć ewentualne ryzyka, najpewniejszym rozwiązaniem będzie zawarcie umowy o zrzeczenie się zachowku już po śmierci spadkodawcy, ewentualnie zawarcie pomiędzy spadkobiercą a uprawnionym do zachowku umowy o zrzeczenie się dziedziczenia – względnie zawarcie pomiędzy spadkodawcą a spadkobiercą testamentowym umowy dożywocia.
Rozwiązań problemu jest kilka, ale każde wymaga starannego przeanalizowania konkretnej sytuacji faktycznej, tak aby dobrane rozwiązanie było jak najbardziej optymal

Rafał Drzewiecki

Rafał Drzewiecki

Author

Jego zainteresowania zawodowe obejmują przede wszystkim prawo gospodarcze (w szczególności sporządzanie i opiniowanie umów), prawo spadkowe i administracyjne.Zawsze stara się, aby jeżeli to tylko możliwe, sprawę zakończyć ugodowo.

0 komentarzy