Składając pozew do sądu powszechnego zawsze należy wskazać czego się domaga tj. dokładnie określić treść żądania a w przypadku praw majątkowych podać także wartość przedmiotu sporu. Zgodnie bowiem z aktualnym brzmieniem art. 187 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia z dnia 17 listopada 1964 r. (Dz.U. Nr 43, poz. 296) Kodeks postepowania cywilnego „pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać: dokładnie określone żądanie, a w sprawach o prawa majątkowe także oznaczenie wartości przedmiotu sporu, chyba że przedmiotem sprawy jest oznaczona kwota pieniężna”.

Z praktyki sadów wynika, iż w przypadku spraw o odszkodowanie za szkody górnicze wyrządzone ruchem zakładu górniczego, zazwyczaj dokładne ustalenie wysokości odszkodowania a tym samym wartości przedmiotu sporu, następuję de facto w toku postepowania sądowego a mianowicie po wydaniu opinii biegłego z zakresu budownictwa i szkód górniczych.

Czy wskazanie zatem w pozwie błędnej (wyliczonej w nieprawidłowej wysokości) wartości przedmiotu sporu zawsze pociąga dla strony powodowej negatywne konsekwencje procesowe?

Rozważając złożenie pozwu o odszkodowanie za szkody górnicze, problematyczne może wydawać się prawidłowe oszacowanie kosztów naprawy powstałych wad na nieruchomości uprawnionego, które to stanowić będą właśnie wartość przedmiotu sporu. Brakuje bowiem pewności jak zachowa się Sąd i jakie pociągnie to za sobą skutki finansowe w sytuacji, kiedy wstępna wycena szkód dokonana przez właściciela nieruchomości, nierzadko przy pomocy i uprzejmości zaprzyjaźnionego fachowca z branży budowalnej, zostanie zakwestionowana przez stronę pozwaną w oparciu o opinię biegłego wydaną w tracie postępowania.

Z odpowiedzią na powyższe zagadnienie przychodzi orzecznictwo sądów powszechnych.

Przybliżając treść wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach Wydział II Cywilny, z dnia 31 marca 2015 roku, wydanego w sprawie o sygnaturze akt II Cgg 23/13, przytoczyć trzeba następujące okoliczności faktyczne.

Otóż powód domagał się zasądzenia od pozwanej spółki węglowej kwoty 650.000,00 złotych tytułem naprawy szkód górniczych na jego nieruchomości. W toku procesu sporządzona została opinia biegłego z zakresu budownictwa i szkód górniczych, w której wartość wszystkich szkód (w tym także ich naprawienia) została wyceniona na łączną kwotę, niestanowiącą nawet połowy sumy dochodzonej pierwotnie pismem inicjującym postępowanie.

W wyroku uwzględniającym powództwo, Sąd Okręgowy w Gliwicach nie sugerując się wysokością żądania powództwa, ustalił wartość przedmiotu sporu na kwotę ok. 280 tysięcy złotych, dopiero na podstawie ww. opinii biegłego.

Zwracając uwagę na pozostałe rozstrzygnięcia Sądu, zwłaszcza w zakresie kosztów postępowania podkreślić należy, iż Sąd Okręgowy w Gliwicach zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 7.200 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego albowiem powód był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika a ponadto nakazał pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Gliwicach kwotę 23.361,70 złotych tytułem kosztów sądowych (w tym opłatę od pozwu w całości od której zwolniony był ustawowo powód w wysokości 13.976,058 zł i koszty opinii biegłych 9.385,64 zł).

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy iż, pomimo znacznej rozbieżności w wysokości pomiędzy początkowym żądaniem pozwu a jego ostatecznie zasadzoną przez Sąd wysokością w przedmiotowej sprawie, powód finalnie nie doznał żadnych negatywnych konsekwencji prawnych ani nie poniósł też dodatkowych kosztów z tytułu opłat sądowych.

Niemniej jednak należy mieć w polu widzenia również rozstrzygnięcia innych sądów w tego typu sprawach, które nie zawsze podchodzą do powyższego zagadnienia w sposób podobny do Sądu Okręgowego w Gliwicach i dochodzi do stosunkowego podziału kosztów procesu zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 100 Kodeks postępowania cywilnego.

Przy samodzielnym określaniu wysokości odszkodowania w sprawach o szkody górnicze niewątpliwie trzeba zachować zdrowy rozsądek i zastanowić się faktycznie nad wartością powstałych szkód. Najlepiej posiłkować się pomocą niezależnych podmiotów, których wiedza i doświadczenie może przybliżać wartość szkód do kwoty, która zostanie później ustalona w toku procesu i będzie bardziej oddawać rzeczywistą szkodę.

adwokat Maciej Sechman

Zobacz całą naszą ofertę: szkody górnicze