Prawo karne. Przeszukanie: kto i kiedy może dokonać przeszukania?

Przeszukanie jest czynnością procesową dokonywaną w toku postępowania karnego. Jest jedną z najistotniejszych czynności wykrywczych w postępowaniu karnym. Polega na dokładnym obejrzeniu osób, pomieszczeń oraz rzeczy. Jako czynność procesowa wymaga sporządzenia protokołu.

Cel przeszukania

Celem przeszukania jest wykrycie lub zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie osoby podejrzanej lub znalezienie rzeczy mogących stanowić dowód w sprawie bądź podlegających zajęciu w postępowaniu karnym np. celem zabezpieczenia kar majątkowych, bądź podlegających przepadkowi. Przeszukania można dokonać wyłącznie w przypadku uzasadnionego podejrzenia podstawy, że osoba podejrzana lub ww. rzeczy tam się znajdują.

Kto zleca i dokonuje przeszukania?

Dokonanie przeszukania procesowej zleca organ prowadzący postępowanie, może to być prokuratura bądź sąd, natomiast wykonuje je najczęściej Policja. W przypadkach wskazanych w ustawie przeszukania może dokonać także inny organ. Przeszukanie odbywa się na podstawie postanowienia wydanego przez organ prowadzący postępowanie. W przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy postanowienie nie mogło zostać wydane funkcjonariusz może dokonać przeszukania na podstawie nakazu kierownika jednostki lub legitymacji służbowej, wówczas przeszukanie musi zostać zatwierdzone przez prokuratora bądź sąd. Postanowienie w przedmiocie zatwierdzenia należy doręczyć osobie, u której dokonano przeszukania, w terminie
7 dni od daty czynności na zgłoszone do protokołu żądanie tej osoby.

Początek przeszukania. Kto może być obecny przy przeszukaniu?

Osobę, u której ma zostać przeprowadzone przeszukanie należy o jego celu, okazać postanowienie, nakaz przeprowadzenia przeszukania albo legitymację służbową oraz wezwać do wydania osób lub rzeczy. Osoba, u której dokonuje się przeszukania ma prawo być obecna podczas przeszukania, może ona także przybrać inną osobę, która może być obecna podczas czynności, jednak nie może ona utrudniać ich przeprowadzenia. Jeżeli przy przeszukaniu na miejscu nie jest obecny gospodarz, należy do przeszukania przywołać jednego dorosłego domownika lub sąsiada.

Kiedy można dokonywać przeszukania? Czy można dokonać przeszukania w nocy?

Przeszukania zamieszkałych pomieszczeń powinno dokonywać się tylko w porze dziennej, tj. w godzinach 6-22. Przeszukanie ich w porze nocnej dozwolone jest tylko w przypadku niecierpiącym zwłoki. Ponadto, jeśli przeszukanie rozpoczęto za dnia można je kontynuować mimo nastania pory nocnej. W porze nocnej można także przeszukiwać pomieszczenia służące do składowania towarów (np. magazyny) lub dostępne w tym czasie dla nieokreślonej liczby osób.

Przeszukanie osoby

Przeszukanie osoby jej odzieży i rzeczy podręcznych jest możliwe w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że osoba przeszukiwania posiada przy sobie rzeczy mogące stanowić dowód bądź podlegające zajęciu. Przeszukanie osoby jest czynnością szczególnie naruszającą konstytucyjne gwarancje, zatem jest ono obwarowane pewnymi ograniczeniami. Przeszukania osoby, poza przypadkami niecierpiącymi zwłoki powinna dokonywać osoba tej samej płci, co osoba przeszukiwana. Przeszukania osoby na podstawie art. 227 KPK należy dokonywać zgodnie z celem czynności oraz zachowaniem umiaru oraz poszanowania prywatności, bez narażania jej na niepotrzebne dolegliwości- zasadne, zatem jest oczekiwanie by przeszukanie osoby odbyło się w miejscu osłoniętym od wzroku osób postronnych, jeśli tylko jest to możliwe.

Po przeszukaniu

Z przeszukania obowiązkowo sporządza się protokół, w którym wskazuje się zatrzymane osoby bądź rzeczy. Osoby uczestniczące w przeszukaniu mogą wnieść zarzuty do protokołu, w szczególności, co do sposobu dokonania czynności. Ponadto na postanowienie dotyczące przeszukania oraz na czynności przeszukania przysługuje zażalenie.

W przypadku przeszukania pomoc kancelarii adwokackiej może okazać się bardzo przydatna. Wsparcie adwokata karnisty może znacząco przyspieszyć zwrot zatrzymanych podczas przeszukania rzeczy. Ponadto adwokat pomoże Ci dochodzić
Twoich praw, jeśli wskutek przeszukania zostały one naruszone.

Pogotowie karne

Kancelaria zapewnia pomoc prawną osobom zatrzymanym w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa. W przypadku zatrzymania przez organy ścigania niezwłocznie pojawiamy się na miejscu zdarzenia, również poza zwykłymi godzinami pracy naszej Kancelarii. Warto pamiętać, że brak pomocy profesjonalnego obrońcy już podczas pierwszego przesłuchania zazwyczaj negatywnie wpływa na dalszy przebieg postępowania.

W nagłych wypadkach prosimy o kontakt pod numerem telefonu: +48 730 556 100

Obrońcę może ustanowić dla zatrzymanego także INNA OSOBA, w sytuacji gdy zatrzymany został pozbawiony wolności.

O autorze

Jakub Sikora

Prawnik

O MNIE

Prawnik. Student V roku prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Studiuje prawo na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.
Od II roku studiów zdobywał doświadczenie zawodowe podczas pracy w kancelariach adwokackich oraz radcowskich w regionie.

Do jego głównego obszaru zainteresowań zawodowych należą prawo cywilne, gospodarcze
oraz handlowe. Posiada również doświadczenie w zakresie prawa restrukturyzacyjnego
i upadłościowego.

Prywatnie zapalony żeglarz i windsurfer chętnie podejmujący nowe wyzwania.

Posługuje się językiem angielskim.

KONTAKT


Więcej artykułów