Odrzucenie spadku z pokrzywdzeniem wierzycieli

utworzone przez | Kwi 21, 2020 | Oferta, Polecane publikacje

Ojciec Pana Adama był osobą bardzo majętną, jednakże nie zdążył  przed śmiercią sporządzić testamentu. Jedynym spadkobiercą został Pan Adam, który jednakże w przeciwieństwie do swojego ojca był osobą zadłużoną i posiadał bardzo wiele zobowiązań. Nie chcąc więc, aby osoby, którym był winien pieniądze, zaczęły prowadzić egzekucję z majątku jego zmarłego ojca, postanowił odrzucić spadek, tak aby dziedziczył jego syn, a wnuk zmarłego. Zdaniem Pana Adama w takiej sytuacji wierzycieli nie będą się mogli zaspokoić z odziedziczonego  przez wnuka majątku. Czy zamysł Pana Adama był słuszny?

Przedstawiona powyżej historia jest fikcyjna, ale w chwili tworzenia Kodeksu cywilnego ustawodawca przewidział, że spadkobierca może chcieć odrzucić spadek z uwagi na to, że sam posiada długi i nie chce, aby wierzyciele prowadzili egzekucję z majątku zmarłego.

Zgodnie z art. 1024 § 1 Kodeksu cywilnego, „jeżeli spadkobierca odrzucił spadek z pokrzywdzeniem wierzycieli, każdy z wierzycieli, którego wierzytelność istniała w chwili odrzucenia spadku, może żądać, ażeby odrzucenie spadku zostało uznane za bezskuteczne w stosunku do niego według przepisów o ochronie wierzycieli w razie niewypłacalności dłużnika”. Co to w praktyce oznacza?

W przypadku kiedy odrzucenie spadku powoduje pokrzywdzenie wierzycieli, ustawodawca daje każdemu z nich możliwość żądania uznania odrzucenia spadku za bezskuteczne w stosunku do niego. Jeżeli sąd uzna roszczenie wierzyciela za zasadne, to wierzyciel może wtedy zaspokoić się  z przedmiotów i praw, które wchodzą w skład masy spadkowej, a które na skutek złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku nie weszły w skład majątku dłużnika, jednakże samo orzeczenie nie wpływa na porządek samego dziedziczenia.

Należy się jeszcze zastanowić, kiedy można mówić o pokrzywdzeniu wierzyciela w wyniku złożenia przed spadkobiercę oświadczenia o odrzuceniu spadku. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że odrzucenie przez dłużnika spadku otworzy wierzycielowi możliwość skorzystania z roszczenia określone w art. 1024 Kodeksu cywilnego, jeżeli aktywa odrzuconego spadku będą przewyższały pasywa tego spadku – ujmując to skrótowo – kiedy wartość masy spadkowej będzie in plus.

Czy wierzyciel ma określony termin, w którym może wystąpić z takim żądaniem?

Stosownie do treści art. 1024 § 2 Kodeksu cywilnego „uznania odrzucenia spadku za bezskuteczne można żądać w ciągu sześciu miesięcy od chwili powzięcia wiadomości o odrzuceniu spadku, lecz nie później niż przed upływem trzech lat od odrzucenia spadku”. Ustawodawca wyznaczył zatem dwa terminy – pierwszy to sześć miesięcy liczone od chwili powzięcia wiadomości o odrzuceniu spadku. Bardzo często bowiem, gdy tylko wierzyciel dowie się o śmierci dłużnika, podejmuje czynności mające na celu ustalenie kręgu spadkobierców. Wtedy to właśnie wierzyciel może się dowiedzieć o tym, iż doszło do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku. Jednakże terminem granicznym jest upływ trzech lat od dnia odrzucenia spadku przez dłużnika. Jeżeli zatem wierzyciel dowie się o odrzuceniu spadku np. po 4 latach od dnia złożenia oświadczenia, uprawienie to wygasa.

Biorąc pod uwagę przytoczony na początku przykład, koncepcja Pana Adama nie była słuszna.

Rafał Drzewiecki

Rafał Drzewiecki

Author

Jego zainteresowania zawodowe obejmują przede wszystkim prawo gospodarcze (w szczególności sporządzanie i opiniowanie umów), prawo spadkowe i administracyjne.Zawsze stara się, aby jeżeli to tylko możliwe, sprawę zakończyć ugodowo.

0 komentarzy