Zakład górniczy odpowiada za wydatki poniesione w celu zapobieżenia szkodzie górniczej mogącej powstać w przyszłości.

Do takiego przekonania doszedł Sąd Najwyższy w Wyroku z dnia 9 stycznia 2014 r. V CSK 101/13, utrzymując w mocy Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 18 października 2012 r. (I ACa 571/12).

Stan faktyczny rozpoznawanej przez Sądy sprawy, opierał się na tym, że deweloper domagał się od zakładu górniczego zapłaty z tytułu kosztów poniesionych na wykonanie zabezpieczenia przed wpływami eksploatacji górniczej, polegających na możliwym wystąpieniu deformacji nieciągłych nieruchomości, położonej w granicach obszaru górniczego, na której deweloper wybudował zespół domków jednorodzinnych.

Sąd I instancji nie przyznał racji deweloperowi, podzielając stanowisko pozwanej, że w sprawie nie zachodziła przesłanka bezpośredniego zagrożenia szkodą. Dopiero apelacja wniesiona od Wyroku Sądu Okręgowego, poskutkowała tym, że uznane zostały w całości racje dewelopera, domagającego się zapłaty kwoty odpowiadającej poniesionym nakładom. Co istotne, także Sąd Najwyższy przyznał rację stronie powodowej i w całości oddalił skargę kasacyjną od Wyroku Sądu Apelacyjnego.

Podstawą orzeczenia Sądu Najwyższego, stało się przekonanie, że do roszczeń o zapobieżenie szkodom spowodowanym ruchem zakładu górniczego ma zastosowanie art. 439 kc, konstruujący roszczenie o charakterze prewencyjnym w przypadku bezpośredniego zagrożenia wystąpienia szkody. W ocenie Sądu Najwyższego, bezpośredniość tę rozumie się nie jako szybkie następstwo czasowe, tylko jako bezpośredniość skutku, jakim jest grożąca szkoda wobec przyczyny, czyli stanu zagrożenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że zagrożenie szkodami górniczymi jest w rzędzie typowych zagrożeń, które ma na uwadze art. 439 kc, także ze względu na przesłanki podmiotowe, jakie musi spełnić przedsiębiorca, do którego obowiązków jest kierowany ten przepis

Na uwagę zasługuje także i to, że zdaniem Sądu Najwyższego przepisy o naprawieniu szkód, do których odsyła ustawa o prawie geologicznym i górniczym są zbyt skromne odnośnie do roszczenia prewencyjnego, aby uważać je za wyłączające w tym zakresie ogólny przepis, jakim jest art. 439 kc, Wyrok Sądu Najwyższego daje skuteczne narzędzie do dochodzenia swoich praw, dla wszystkich tych podmiotów, które przez brak współpracy ze strony zakładów górniczych, zmuszone były do poniesienia z własnej kieszeni, nakładów na nieruchomości mogące w przyszłości ulec uszkodzeniu.

Bartłomiej Wieczorek

 

Zobacz naszą pełną ofertę: szkody górnicze