Ustawa Prawo geologiczne i górnicze z dnia 9 czerwca 2011 roku jednoznacznie stanowi, że  właściciel nieruchomości znajdującej się na obszarze oddziaływania zakładu górniczego nie może sprzeciwić się zagrożeniom spowodowanym ruchem tego zakładu, o ile prowadzony jest zgodnie z ustawą. Może on jednak żądać naprawienia wyrządzonej tym ruchem szkody, na zasadach określonych w wyżej cytowanej ustawie. Zakład górniczy jest zobowiązany naprawić powstałą szkodę, niemiej jednak nie ma prawa jednostronnie zdecydować o sposobie i technice wykonania robót naprawczych.

Jeżeli strony dojdą do porozumienia na poziomie postępowania ugodowego, to do nich należy wybór sposobu naprawienia szkody, w szczególności dokonują wyboru techniki wykonania prac naprawczych. Natomiast, jeżeli strony nie doszły do porozumienia, to sąd orzekając o sposobie naprawienia szkody przez przywrócenie stanu poprzedniego zobowiązany jest szczegółowo i precyzyjnie określić, jakie czynności i prace obowiązany jest wykonać pozwany w celu przywrócenia stanu poprzedniego, w tym i wskazać metodę rektyfikacji budynku (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 6 czerwca 2017 roku, sygn. akt I ACa 1090/16).

Oczywistym jest, iż sąd nie posiada wiedzy specjalistycznej pozwalającej na samodzielne określenia zakresu powstałej szkody, jej wartości oraz sposobu, w jaki powinna zostać ona naprawiona. W tym zakresie sąd orzekający opierać się będzie na przeprowadzonym w toku postepowania dowodzie z opinii biegłego sądowego. Nie można w tym miejscu zapomnieć, że opinia sporządzona przez biegłego sądowego jest dowodem i podlega ocenie przez sąd jak każdy inny dowód. Niedopuszczalnym jest jednak, aby sąd w treści wyroku ograniczył się wyłącznie do zobowiązania pozwanego do usunięcia szkody w sposób wskazany w treści opinii biegłego sądowego, znajdującej się w aktach sprawy. Opinia biegłego sądowej jest jedynie dowodem w sprawie i nie może stanowić tytułu egzekucyjnego.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2011 roku (sygn. akt V CSK 434/10) faza postępowania wykonawczego ma zapewnić jedynie egzekucję obowiązku nałożonego w postępowaniu rozpoznawczym. Natomiast to faza postępowania rozpoznawczego rozstrzyga o roszczeniu uprawnionego i decyduje o obowiązkach zobowiązanego. „Zharmonizowanie” treści roszczenia z treścią wyroku jest rzeczą sądu, który powinien zamieścić w wyroku sformułowanie zapewniające poszkodowanemu pełna rekompensatę. Powyższy obowiązek spoczywa na sądzie niezależnie od stopnia szczegółowości i precyzji żądania strony powodowej.

Dokonanie przez sąd orzekający wyboru metody przywrócenia stanu poprzedniego, w szczególności wskazanie w sentencji wyroku, jakie czynności i prace obowiązany jest wykonać pozwany celem przywrócenia stanu poprzedniego, zapewniają gwarancję prawidłowego nadzoru nad dobrowolnym wykonaniem wyroku przez pozwanego lub jego egzekucją.

Agata Polotzek

zobacz naszą pełną ofertę: szkody górnicze