Umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, tzw. polisolokaty, od dłuższego czasu stanowią przedmiot sporów zawisłych przed sądami powszechnymi. Rezultatem toczących się sporów sądowych, zainteresowania Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz posłów, jest obniżenie opłat likwidacyjnych dla nowo zaciąganych umów.
Na mocy porozumienia Prezesa UOKiK zawartego z siedemnastoma ubezpieczycielami, które wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2017 r., ubezpieczyciele zobowiązali się do dobrowolnego obniżenia opłat likwidacyjnych. Obniżenie opłat likwidacyjnych, po za nowymi umowami, obejmie także umowy zawarte przed 1 stycznia 2016 r., o ile będą one obowiązywały w dniu 1 grudnia 2016 r.
Nadto, seniorzy otrzymają od ubezpieczycieli którzy związali się porozumieniem, część utraconych w wyniku wypowiedzenia umowy środków przed 1 grudnia 2016 r. Warunkiem skorzystania ze wspomnianego porozumienia jest zawarcie umowy przez osobę która ukończyła 61 lat po 1 stycznia 2008 r., oraz jej wypowiedzenie po ukończeniu 65 roku życia. W tym przypadku ubezpieczyciel wypłaci różnicę pomiędzy potrąconą opłatą (lub wartością wykupu), a wysokością opłaty jaka zostanie ustalona w porozumieniach między Polską Izbą Ubezpieczeń, Prezesem UOKiK i ubezpieczycielami.

Po za zakresem tej regulacji pozostają natomiast umowy wypowiedziane przed datą zawarcia porozumień, dla osób nie spełniających kryteriów o których mowa wyżej. Należy pamiętać bowiem, że roszczenia o zwrot opłaty likwidacyjnej, zgodnie z art. 118 Kodeksu cywilnego, przedawniają się z upływem dziesięciu lat. Tym samym dochodzić można wyłącznie zwrotu obciążeń opłatą likwidacyjną
w okresie dziesięciu lat przed datą wytoczenia powództwa.
Jedną z podstaw do zgłoszenia roszczeń jest zawarcie w umowach polisolokat niedozwolonych postanowień umownych. Należy wskazać, że postanowienia umowy zawartej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa
i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. O sprzeczności z prawem i dobrymi obyczajami, a także z rażącym naruszeniu interesów konsumentów, przejawiających się m.in., w przerzuceniu ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej przez ubezpieczyciela na konsumenta, czy faktycznego ograniczenia prawa do natychmiastowego wypowiedzenia umowy przez ubezpieczonego, była już mowa we wpisie „Ograniczenie prawa do wypowiedzenia umowy ubezpieczenia osobowego z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (polisolokaty), jako czyn nieuczciwej konkurencji.”
Postanowienia dotyczące rażąco wysokich opłat likwidacyjnych zostały wpisane do prowadzonego przez Prezesa UOKiK Rejestru klauzul niedozwolonych. Skoro w umowie zawarta jest klauzula niedozwolona, która nie określa głównego przedmiotu świadczenia określonego jednoznacznie, to należy uznać ją za niewiążącą, co prowadzi do uznania opłaty likwidacyjnej za nienależnie pobraną. Standardowo klauzule niedozwolone w umowach polisolokat odpowiadają znaczeniu klauzuli nr 3834:
„Opłata likwidacyjna jest pobierana w wysokości wskazanej w tabeli poniżej: Rok Polisowy, w którym jest pobierana opłata likwidacyjna od środków wypłacanych z Subkonta Składek Regulowanych (…) Wysokość opłaty likwidacyjnej stanowiąca procent środków wypłacanych z Subkonta Składek Regularnych:

1 99%
2 99%
3 80%
4 70%
5 60%
6 50%
7 40%
8 30%
9 20%
10 10%

Zawarcie w umowie klauzul niedozwolonych nie przesądza o nieważności samej umowy. Pozostaje ona zwykle w mocy, tym niemniej jednak obowiązuje ona z pominięciem klauzul abuzywnych, które traktowane są jako niezastrzeżone wobec konsumenta.

Piotr Bosowski

Zobacz naszą pełną ofertę: umowy

Piotr Bosowski

Piotr Bosowski

Aplikant Adwokacki w Kancelarii Pirożek & Pirożek

Aplikant adwokacki przy Okręgowej Radzie Adwokackiej w Katowicach. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Opolskiego.

więcej o mnie

tel.: +48 508 438 768

e-mail: p.bosowski@pirozek.pl