Rozwód to trudny etap życia, który często komplikuje się jeszcze bardziej, gdy pojawiają się wspólne długi. Kto po rozwodzie odpowiada za kredyty, chwilówki czy pożyczki? Czy intercyza skutecznie chroni przed zobowiązaniami byłego partnera? Co jeśli długi były zaciągnięte bez wiedzy współmałżonka? Sprawdzamy jak ten temat wygląda w praktyce.

Wspólność majątkowa a długi

Zgodnie z art. 31 §1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRO), z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje tzw. ustawowa wspólność majątkowa, o ile małżonkowie nie zawarli wcześniej intercyzy. W jej ramach zarówno aktywa, jak i zobowiązania nabyte w trakcie małżeństwa – w tym kredyty – wchodzą do majątku wspólnego.

Przykład z życia: Michał wziął kredyt gotówkowy na 50 tys. zł bez wiedzy żony Anny. Po rozwodzie Anna otrzymała wezwanie do zapłaty. Czy jest zobowiązana do spłaty?

Zgodnie z art. 41 §1 KRO, małżonek odpowiada za zobowiązania współmałżonka tylko wtedy, gdy wyraził na nie zgodę. Bez niej odpowiada jedynie, jeśli dług był zaciągnięty na zaspokajanie zwykłych potrzeb rodziny (art. 30 § 1–2 KRO), np. czynsz, leki czy żywność.

Intercyza – skuteczna tarcza

Podpisanie intercyzy (umowy majątkowej małżeńskiej) pozwala na wprowadzenie rozdzielności majątkowej. Jak wynika z art. 47 KRO, każda ze stron zachowuje odrębność majątkową, a więc samodzielnie odpowiada za swoje zobowiązania – zarówno przed, jak i po ślubie.

Jeśli zatem długi zostały zaciągnięte po podpisaniu intercyzy, to tylko osoba, która je zaciągnęła, jest odpowiedzialna za ich spłatę (chyba że współmałżonek poręczył lub przystąpił do długu).

Sądowa rozdzielność majątkowa – rozwiązanie awaryjne

Gdy jeden z małżonków działa na szkodę wspólnego majątku, drugi może wystąpić do sądu o ustanowienie rozdzielności majątkowej. Zgodnie z art. 52 §1 KRO, sąd może orzec rozdzielność nawet z datą wsteczną, jeśli przemawiają za tym ważne powody (np. ukrywanie majątku, hazard, nieodpowiedzialność finansowa).

Chwilówki i pożyczki bez wiedzy współmałżonka

Popularne chwilówki, udzielane często „na dowód”, bywają zaciągane bez zgody współmałżonka. Zgodnie z art. 41 §2 KRO, jeśli dług nie był związany z potrzebami rodziny i współmałżonek nie wyraził zgody – odpowiada za niego wyłącznie osoba, która go zaciągnęła.

Rozwód a podział długów

Rozwód nie oznacza automatycznego podziału długów ani majątku wspólnego. Zgodnie z art. 58 §3 KRO, sąd może w wyroku rozwodowym orzec o podziale majątku, ale nie jest do tego zobligowany. Jeśli były małżonek nie wywiązuje się z ustalonej spłaty kredytu, wierzyciel może dochodzić całości długu od drugiego – jeśli oboje byli współdłużnikami.

W świetle art. 366 Kodeksu cywilnego (KC), współkredytobiorcy odpowiadają solidarnie – a więc bank ma prawo wybrać, od kogo dochodzić całości długu.

Podsumowanie

Podział odpowiedzialności za długi po rozwodzie zależy przede wszystkim od tego:
– czy istniała wspólność majątkowa,
– czy zobowiązanie było zaciągnięte za zgodą drugiego małżonka,
– czy cel pożyczki służył rodzinie,
– czy zawarto intercyzę lub orzeczono sądownie rozdzielność.

W świetle przepisów – głównie art. 30–52 KRO i art. 366 KC – osoba, która nie uczestniczyła w zaciąganiu długu i nie wyraziła zgody, co do zasady może nie odpowiadać za zobowiązania współmałżonka.

Więcej na ten temat znajdziesz na: podział majątku i własności