Zawarcie związku małżeńskiego poprzedzone jest wieloma formalnościami – jedną z nich jest wybór nazwiska małżonków po ślubie. Wiele osób po zakończeniu małżeństwa chce wrócić do nazwiska panieńskiego lub kawalerskiego. Czy w przypadku rozwodu musimy pozostać przy nazwisku, które przyjęliśmy po ślubie? Otóż nie!
Zmiana nazwiska po rozwodzie – przepisy i termin
Zgodnie z art. 59 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, osoba, która przy zawarciu małżeństwa zmieniła nazwisko na nazwisko współmałżonka, ma prawo powrócić do nazwiska noszonego przed ślubem. Jednakże trzeba to zrobić w ciągu 3 miesięcy od chwili uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. Po tym czasie możliwa jest tylko zmiana administracyjna (czyli bardziej skomplikowana).
Gdzie złożyć oświadczenie i jakie dokumenty są potrzebne?
Oświadczenie składa się w dowolnym Urzędzie Stanu Cywilnego (nie musi być ten sam, w którym zawarto ślub) albo w konsulacie RP, jeśli przebywasz za granicą.
Należy przygotować:
- ważny dowód osobisty lub paszport,
- informację o miejscu, w którym sporządzono akt małżeństwa i dacie uprawomocnienia się orzeczenia sądu o rozwodzie – wystarczające jest przekazanie tych informacji urzędnikowi ustnie.
W urzędzie sporządzany jest protokół, który podpisujesz – formalnie od tego momentu nazwisko jest zmienione.
Jakie są koszty?
- Opłata skarbowa wynosi 11 zł,
- Konsulat pobiera zazwyczaj 50 EUR,
- Zmiana w dokumentach (dowód, paszport, prawo jazdy) następuje osobno – trzeba złożyć wnioski w odpowiednich urzędach (koszty wg cennika).
Co w przypadku upływu 3-miesięcznego terminu?
Po jego przekroczeniu możesz skorzystać z trybu przewidzianego w ustawie z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska.
Wtedy:
- składasz wniosek do kierownika USC,
- uzasadniasz go „ważnymi powodami”,
- płacisz 37 zł opłaty skarbowej,
- USC może odmówić – to uznaniowa decyzja administracyjna.
Ustawa nie zawiera zamkniętego katalogu „ważnych powodów. Interpretacja tego, czy zachodzą ważne powody należy do organu administracyjnego.
Jak wygląda sytuacja przy separacji?
Ustawowa separacja nie powoduje ustania małżeństwa, więc nie daje prawa do powrotu do nazwiska sprzed ślubu na podstawie art. 59 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
Jeśli mimo separacji chcesz zmienić nazwisko, obowiązuje tylko tryb administracyjny, o którym mowa powyżej.
Odmowa zmiany nazwiska – co dalej?
Odmowna decyzja kierownika USC to nie zamknięcie drogi, lecz dopiero początek procedury odwoławczej. Przysługuje Ci odwołanie do organu II instancji. Jeśli decyzja zostanie utrzymana, możesz jeszcze wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Warto rozważyć powierzenie przygotowania wniosku lub odwołania profesjonaliście – dobrze sformułowane uzasadnienie istotnie zwiększa szansę na pozytywną decyzję.